Erfgoed Utrecht
menu

actueel objecten organisaties schatkamer deze site De tuinen van het slot Zeist (klik voor meer)

Erfgoed en beeldmateriaal op de 1e bijeenkomst van de Utrechtse Schatkamer:

terug

12 november 2009

De eerste Inspiratiebijeenkomst van de Utrechtse Schatkamer op 10 november is inmiddels achter de rug. De ochtend, georganiseerd door Landschap Erfgoed Utrecht, in samenwerking met de Provincie Utrecht, vond plaats in Huis Doorn. Er was veel aandacht voor erfgoedobjecten en erfgoed & beeld. Het laatste onderwerp riep veel praktische vragen op. Ook werd het voorstel gedaan om verder te praten over een provinciale beeldbank. In het kader van het Schatkamerprogramma komen we daar zeker op terug. Hieronder vindt u alvast wat informatie over erfgoed & beeld.
Veel erfgoedorganisaties willen graag iets doen met prenten, schilderijen, kaarten en foto's. Ze willen hun beeldmateriaal digitaal opslaan en het vervolgens op het web presenteren aan een breed publiek. Maar hoe doe je dat? Veel informatie over het hoe-en-wat van beeldbewerking staat gelukkig al online.

Beeldbanken online
Er staan al heel wat beeldmateriaal online. Vaak gebeurt dat in de vorm van een beeldbank, omdat je dan je foto's of schilderijen materiaal beter kunt presenteren. Hieronder staan voorbeelden van erfgoed-beeldbanken, zo krijgt u alvast een indruk van de mogelijkheden.

Beeldbank Huis Doorn: http://fotocollectie.huisdoorn.nl
Utrecht in Beeld van Het Utrechts Archief: www.hetutrechtsarchief.nl/utrecht-in-beeld
Beeldbank RHC Rijnstreek en Lopikerwaard: www.rhcrijnstreek.nl/index.php?option=com_memorix&Itemid=14
Beeldbank Archief Eemland www.archiefeemland.nl/component/option,com_memorix/Itemid,33/lang,dutch/
Beeldbank Stadsarchief Amsterdam: http://beeldbank.amsterdam.nl/
Deventer in Beeld: www.deventerinbeeld.nl
Beeldbank Nederlands Fotomuseum: www.nederlandsfotomuseum.nl/nl/index.php?option=com_nfm_collection&Itemid=152
Beeldbank Nationaal Archief: http://beeldbank.nationaalarchief.nl
Startpagina Beeldbanken: http://beeldbanken.startpagina.nl/

Flickr
U kunt uw beeldmateriaal natuurlijk ook gewoon op Flickr zetten, hèt wereldwijde web-platform voor foto's. Een aantal erfgoedorganisaties ging u al voor:
Brooklyn Museum: foto's van de Brooklyn Bridge
www.flickr.com/groups/brooklynmuseumbrooklynbridge/
Nederlandse erfgoedinstellingen
www.flickr.com/photos/15706910@N07/
(NB: deze link niet aanklikken, maar kopieren in uw browservenster)

Beeldbanken opzetten
Beeldmateriaal sla je meestal op in een beeldbank, een speciale database waarin je het beeldmateriaal goed kunt registreren en (meestal) online kunt presenteren. Waar moet je op letten als je een beeldbank wilt oprichten?

De Taskforce Archieven heeft een uitstekende handleiding over het opzetten van een beeldbank uitgegeven. Hierin worden alle stappen uitgebreid toegelicht. Ook is er aandacht voor keuzes die u gaande het proces moet nemen, hoe u een plan van aanpak maakt, en wat u moet weten over praktische zaken als standaarden, resoluties en het scanproces. U kunt de handleiding downloaden als pdf.
Wegwijzer Opzetten van beeldbanken, Taskforce Archieven, Yvette Hoitink, 2007:
www.taskforce-archieven.nl/projects/wegwijzerbeeldbanken/documenten

Ook de korte en bondige Leidraad Erfgoed Digitaal van DEN helpt u op weg met praktische kennis over zaken als digitale camera's, beeldformaten, en scannen.
Leidraad Erfgoed Digitaal Hoofdstuk, hoofdstuk 2 - Wat is nodig voor digitalisering? Digitaal Erfgoed Nederland, 2004: www.den.nl/publicaties/leidraad/hoofdstuk2/

Beeldbanken en auteursrechten
Wie foto's of prenten op het web zet krijgt vaak te maken met allerlei juridische vragen rondom eigendomkwesties. Berusten er nog rechten bij de fotograaf, is er sprake van portretrecht, en wat zijn naburige rechten?

In publicatie van de Taskforce Digitale Toegankelijkheid Archieven krijgt u uitgebreide en bertrouwbare informatie. U kunt de handleiding downloaden als pdf.
Wegwijzer Opzetten van beeldbanken,Taskforce Digitale Toegankelijkheid Archieven, Annemarie Beunen & Tjeerd Schiphof, 2006:
www.taskforcearchieven.nl/projects/juridischewegwijzer

Ook Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) besteedt aandacht aan eigendomsrechten en erfgoed.
Leidraad Erfgoed Digitaal Hoofdstuk 7 - Rekening houden met auteursrecht
Foto's van erfgoedobjecten, Digitaal Erfgoed Nederland, 2004:
www.den.nl/docs/20060521134334

Creative Commons
Het traditionele auteursrecht of copyright is volgens velen niet flexibel genoeg. Creative Commons (CC) wordt steeds meer toepgepast in de culturele en de erfgoedwereld. CC biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers, docenten en alle andere creatieve makers de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan, met een keuze uit zes (gratis) beschikbare standaardlicenties:
http://creativecommons.nl/licenties/uitleg/